GÜNDEM

Anayasa Mahkemesi, TİP Hatay Milletvekili Can Atalay Kararının Gerekçesini Açıkladı

Anayasa Mahkemesi; hakkında iki kez hak ihlali kararı verdiği Türkiye İşçi Partisi Hatay Milletvekili Can Atalay kararının gerekçesini açıkladı. Yargıtay'ın yetkisi dışında bir kararla anayasaya aykırı hareket ettiği belirtilen gerekçede, "Anayasa'ya uygunluğu, kesin ve bağlayıcı olarak karara bağlama yetkisi, Anayasa Mahkemesi'ne aittir" denildi. Gerekçenin ardından İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, dosyayı yeniden Yargıtay’a gönderdi.

Anayasa Mahkemesi'nin, Can Atalay’a ilişkin ikinci hak ihlali kararının gerekçesi açıklandı. 

Yargıtay'ın "Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru yoluyla bir temel hak ve özgürlüğün ihlal edildiğine karar verdiğinde herhangi bir merciin bu kararın Anayasa'ya veya kanuna uygun olup olmadığını inceleme ve denetleme yetkisi bulunmadığı belirtilen açıklamada, "Anayasa'ya uygunluğunu kesin ve bağlayıcı olarak karara bağlama yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir" görüşü yer aldı. Yüksek mahkemenin açıklamasında, "yeniden yargılama dosyası görevi ve yetkisi olmayan bir mahkemece görülerek Anayasa'nın 142. maddesinin amir hükmüne ve Anayasa'nın 37. maddesinde yer alan tabii hâkim ilkesine açıkça aykırı hareket edilmiştir" ifadesi de vurgulandı.

Açıklama; Yerel mahkeme ve yargıtaya yönelik eleştiri, "Sonuç olarak ilk derece mahkemesinin yetkisi dâhilindeki bir dosyayı, Yargıtaya göndermesiyle başlayan, Yargıtayın da "Anayasa hükümlerini gözardı ederek" verdiği bir kararla şekillenen süreç, Anayasa'nın sözüne açıkça aykırılık oluşturmuştur" ifadesiyle devam etti. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği belirtilerek Anayasanın 153. maddesi hatırlatıldı.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 21 Aralık'taki gündem toplantısında, Gezi Parkı davası kapsamında yerel mahkemece 18 yıl hapse mahkum edilen Atalay hakkında  verdiği ihlal kararına uyulmaması nedeniyle yapılan ikinci bireysel başvuruyu inceleyerek karara bağlamıştı.

Yüksek Mahkeme, Atalay'ın, "seçilme ve siyasi faaliyette bulunma", "kişi hürriyeti ve güvenliği" ile "bireysel başvuruda bulunma" haklarının ihlal edildiğine hükmetmiş, ayrıca Atalay'a 100 bin lira tazminat ödenmesini kararlaştırmıştı.

AYM kararının gerekçesinde, daha önce verilen ihlal kararının gereğinin yerine getirilmediği anımsatılarak, "AYM kararlarının yerine getirilmemesinin, Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı hükmü ile çatışan bir durum olduğu" belirtildi.